İşlem süresi
Genellikle birkaç dakika
Anestezi
Çoğunlukla gerekmez; gerekirse lokal
Seans
Çoğunlukla birkaç seans
Günlük yaşam
Genellikle aynı gün
Kriyoterapi nedir?
Kriyoterapi (dondurma tedavisi), genital siğillerin çok düşük sıcaklıktaki sıvı azot ile dondurularak uzaklaştırılmasıdır. Dondurulan siğil dokusu birkaç gün içinde su toplar, kabuklanır ve zamanla düşer. Altındaki deri, iyileşme sürecinde yenilenir.
Kriyoterapi, genital siğil tedavisinde uzun süredir kullanılan ve hekim tarafından uygulanan yöntemlerden biridir. Evde kullanılan kremlerden farklı olarak uygulama muayenehanede yapılır; bu nedenle tedavi süresince belirli aralıklarla kontrole gelinmesi gerekir. Yöntemin uygun olup olmadığı, lezyonların özelliklerine ve kişinin tercihlerine göre muayene sonrasında belirlenir.
Genital siğiller (kondilom), HPV’nin bazı düşük riskli tiplerinin neden olduğu, genital ve anal bölgede görülen küçük kabarıklıklardır. Siğillerin nasıl göründüğü ve hangi belirtilerle fark edildiği hakkında genital siğil belirtileri yazımıza göz atabilirsiniz.
Kriyoterapi nasıl uygulanır?
Uygulama muayenehane koşullarında yapılır ve ameliyathane gerektirmez. Genel hatlarıyla adımlar şöyledir:
- Muayene ve planlama. Lezyonların sayısı, büyüklüğü ve yeri değerlendirilir; kriyoterapinin uygun olup olmadığına birlikte karar verilir.
- Dondurma uygulaması. Sıvı azot, özel bir uygulayıcı ya da pamuklu uç yardımıyla siğilin üzerine kısa süreli uygulanır. Siğil ve çevresindeki dar bir alan beyazlaşır.
- Gerekirse lokal anestezi. Çoğu durumda uyuşturma gerekmez. Siğiller çok sayıda ya da geniş bir alana yayılmışsa bölgesel uyuşturma değerlendirilebilir.
- Bakım bilgilendirmesi. Bölgenin bakımı, banyo, cinsel ilişki ve bir sonraki seansın zamanı hakkında bilgi verilir.
Siğillerin tamamen kaybolması için çoğu zaman birkaç seans gerekir. Seanslar arasındaki süre ve toplam seans sayısı, lezyonların tedaviye yanıtına göre kişiden kişiye değişir.
Uygulama öncesinde aç kalmanız gerekmez. Muayeneye gelmeden önce bölgeye krem veya ilaç sürmemeniz, lezyonların daha net değerlendirilmesine yardımcı olur.
Hangi durumlarda değerlendirilebilir?
Kriyoterapi, uygun hastalarda aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilecek seçeneklerden biridir:
- Sayıca az ve küçük boyutlu siğiller
- Nemli ya da kuru deri yüzeylerindeki dış genital ve anal çevre lezyonları
- Krem tedavisinin uygun olmadığı ya da tercih edilmediği durumlar
Çok sayıda, geniş alana yayılmış ya da büyük siğillerde lazer tedavisi veya cerrahi yöntemler gibi başka seçenekler de konuşulabilir. Bazı krem tedavileri hamilelikte kullanılmaz; kriyoterapi ise hamilelikte değerlendirilebilecek yöntemler arasında yer alır. Hamilelik, kanama bozukluğu veya bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalığınız varsa muayene sırasında belirtmeniz önerilir.
Olası yan etkiler ve riskler
Her tıbbi uygulamada olduğu gibi kriyoterapinin de olası yan etkileri vardır. Bunlar muayene sırasında kişiye özel olarak konuşulur:
- Uygulama sırasında ve sonrasında yanma, sızlama veya ağrı
- Uygulanan bölgede kızarıklık, şişlik ve su toplaması (kabarcık)
- Yara oluşması ve iyileşme döneminde hassasiyet
- Nadiren enfeksiyon, deride açık ya da koyu renk değişikliği veya iz kalması
- Tedavi edilen bölgede ya da çevresinde yeni lezyonların çıkabilmesi
Ateş, giderek artan ağrı, akıntı veya yayılan kızarıklık gibi belirtiler fark ederseniz bir hekime başvurmanız önerilir.
Tedavi sonrası iyileşme ve bakım
Uygulamadan sonraki günlerde bölgede su toplaması ve kabuklanma beklenen bir durumdur. Kabuklar genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde düşer; bu süre lezyonun büyüklüğüne ve yerine göre değişir.
- Bölgeyi temiz ve kuru tutun; önerilen bakım ürünlerini düzenli kullanın.
- Su toplayan alanları patlatmayın, kabukları koparmayın.
- Bölgeyi tahriş edebilecek dar giysilerden kaçının.
- Yaralar iyileşene kadar cinsel ilişkiye ara verin.
- Planlanan kontrol muayenelerini aksatmayın.
Kriyoterapi siğillerin tekrarlamasını önler mi?
Kriyoterapi görünür siğilleri uzaklaştırır ancak HPV’yi vücuttan doğrudan temizlemez. Bu nedenle tedaviden sonraki aylarda yeni lezyonlar çıkabilir. Bu durum sık karşılaşılan bir tablodur; virüs çoğu kişide zamanla bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınır.
Bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalığı olan ya da bu etkiye sahip ilaçlar kullanan kişilerde tedaviye yanıt daha yavaş olabilir ve yeni lezyonlar daha sık görülebilir. Bu durumdaki kişilerde takip planı buna göre yapılır.
Düzenli kontroller sayesinde yeni lezyonlar erken dönemde değerlendirilebilir. Uygun kişilerde, ileride başka HPV tiplerine karşı korunma amacıyla HPV aşısı da değerlendirilebilir. Aşı mevcut siğilleri tedavi etmez.
Sık sorulan sorular
Kriyoterapi sırasında ağrı hissedilir mi?
Uygulama sırasında ve hemen sonrasında yanma, sızlama veya ağrı hissedilebilir. Bu his genellikle kısa sürer. Hissedilen rahatsızlık kişiden kişiye ve lezyonun yerine göre değişir; gerekli görülürse lokal anestezi değerlendirilebilir.
Kaç seans gerekir?
Çoğu kişide birden fazla seans gerekir. Seans sayısı; siğillerin sayısına, büyüklüğüne ve tedaviye verdikleri yanıta göre belirlenir. Yeterli yanıt alınamazsa başka bir yönteme geçilmesi konuşulabilir.
İşlemden sonra günlük işlerime dönebilir miyim?
Çoğu kişi aynı gün günlük işlerine dönebilir. Bölgeyi tahriş edebilecek yoğun spor veya uzun süreli sürtünme için birkaç gün beklemeniz önerilebilir.
Partnerimin de muayene olması gerekir mi?
HPV partnerler arasında bulaşabildiği için partnerin de bir hekim tarafından değerlendirilmesi önerilir. Kadın partnerler için rahim ağzı kanseri taramalarının düzenli sürdürülmesi ayrıca önemlidir.
Kaynaklar
- NHS. Genital warts
- Centers for Disease Control and Prevention. Anogenital Warts – STI Treatment Guidelines