Tanı
Muayene; gerekirse anoskopi
Tedavi
Lezyonun yeri ve boyutuna göre
Seans
Yönteme göre tek veya birkaç seans
Takip
Tedavi sonrası düzenli kontrol
Anal kondilom nedir, belirtileri nelerdir?
Anal kondilom (anal siğil), HPV’nin bazı düşük riskli tiplerinin neden olduğu, makat çevresinde (perianal bölge) ya da anal kanalın içinde görülen siğillerdir. Ten renginde, pembe veya hafif koyu renkte, tek tek ya da küme halinde kabarıklıklar şeklinde ortaya çıkabilir. HPV’nin nasıl bulaştığı hakkında HPV nedir, nasıl bulaşır? yazımızda ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
Virüs cilt teması ile yayılabildiği için anal bölgede siğil görülmesi için anal ilişki şart değildir. Siğiller çoğu zaman ağrı yapmaz; bazı kişilerde şu belirtiler görülebilir:
- Makat çevresinde elle fark edilen kabarıklık veya şişlik
- Kaşıntı, nemlilik veya akıntı hissi
- Tuvalet sonrası hafif kanama ya da tahriş
Bu belirtiler hemoroid, çatlak veya başka cilt sorunlarında da görülebilir. Bu nedenle makat bölgesinde yeni bir oluşum fark edildiğinde bir hekime başvurulması önerilir.
Muayene ve tanı nasıl yapılır?
Tanı çoğunlukla muayene ile konur. Muayene mahremiyete uygun bir ortamda, sizi bilgilendirerek yapılır:
- Dış muayene. Makat çevresi ve genital bölge gözle değerlendirilir; lezyonların sayısı, büyüklüğü ve yeri not edilir.
- Parmakla muayene. Gerekli görülürse anal kanalın girişi parmakla değerlendirilir.
- Anoskopi. Makat çevresinde siğili olan kişilerde anal kanalın içinde de lezyon bulunabilir. Bu nedenle gerekli durumlarda anoskop adı verilen kısa, ince bir aletle anal kanalın içi incelenebilir. İşlem birkaç dakika sürer ve genellikle uyuşturucu jel ile yapılır.
- Ek değerlendirme. Görünümü olağan dışı olan, tedaviye yanıt vermeyen ya da kanayan lezyonlarda doku örneği (biyopsi) alınması gündeme gelebilir. Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için testler de önerilebilir.
Tedavi seçenekleri nelerdir?
Hangi yöntemin seçileceği; siğillerin sayısına, büyüklüğüne, anal kanalın içinde olup olmamasına ve kişisel durumunuza göre muayene sonrasında belirlenir. Bazen birden fazla yöntem birlikte ya da sırayla kullanılabilir.
| Yöntem | Nasıl uygulanır? | Ne zaman değerlendirilebilir? |
|---|---|---|
| Topikal tedavi | Evde düzenli uygulanan reçeteli krem veya solüsyon | Makat çevresindeki küçük lezyonlar, hekim kontrolünde |
| Kriyoterapi | Sıvı azot ile dondurma, çoğunlukla birkaç seans | Az sayıda, küçük lezyon |
| Koterizasyon veya lazer | Lokal anestezi ile elektrik ya da lazer enerjisiyle uzaklaştırma | Çok sayıda veya geniş alana yayılmış lezyon |
| Cerrahi eksizyon | Siğilin cerrahi olarak kesilip çıkarılması; anestezi türü lezyona göre belirlenir | Büyük lezyonlar, anal kanal içindeki yaygın siğiller |
Evde kullanılan kremler genellikle anal kanalın içindeki siğiller için uygun değildir. Yöntemler hakkında daha fazla bilgi için kriyoterapi ve lazerle genital siğil tedavisi sayfalarına bakabilirsiniz.
Bazı kremler prezervatifin yapısını zayıflatabilir. Krem tedavisi kullanıyorsanız korunma yöntemi konusunda hekiminize danışmanız önerilir.
Olası yan etkiler ve riskler
Her tıbbi uygulamada olduğu gibi kondilom tedavisinin de olası yan etkileri vardır. Bunlar kullanılan yönteme göre değişir ve muayene sırasında kişiye özel olarak konuşulur:
- Uygulanan bölgede yanma, tahriş, kızarıklık ve ağrı
- Dışkılama sırasında birkaç gün süren hassasiyet veya hafif kanama
- Nadiren enfeksiyon, deride renk değişikliği veya iz kalması
- Geniş alanlarda yapılan işlemlerden sonra nadiren anal kanalda daralma
- Tedavi edilen bölgede ya da çevresinde yeni lezyonların çıkabilmesi
Tedavi sonrası bakım ve takip
İyileşme süresi; kullanılan yönteme ve tedavi edilen alanın genişliğine göre değişir. Bu dönemde şu öneriler genellikle yararlıdır:
- Bölgeyi ılık suyla nazikçe temizleyin ve kuru tutun.
- Kabızlığı önlemek için yeterli sıvı ve lifli besin tüketin.
- Önerilen bakım ürünlerini ve ağrı kesicileri talimata uygun kullanın.
- Yaralar iyileşene kadar cinsel ilişkiye ara verin.
Tedavi görünür siğilleri uzaklaştırır ancak HPV’yi vücuttan doğrudan temizlemez. Yeni lezyonlar özellikle ilk aylarda çıkabilir. Bu nedenle tedaviden sonra kontrol muayeneleri planlanır. Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde takip aralıkları daha sık tutulabilir.
Partner sağlığı ve korunma
Mevcut partnerin durumdan haberdar edilmesi ve bir hekim tarafından muayene edilmesi önerilir. Partnerde görünür bir siğil olmasa da virüs bulunabilir. Kadın partnerler için rahim ağzı kanseri taramalarının düzenli sürdürülmesi önemlidir.
Prezervatif kullanımı bulaşma olasılığını azaltır; ancak HPV prezervatifin örtmediği bölgelerden de bulaşabildiği için korumayı tamamen sağlamaz. Uygun kişilerde HPV aşısı da değerlendirilebilir; aşı mevcut siğilleri tedavi etmez.
Sık sorulan sorular
Anal siğil kendiliğinden geçer mi?
Bazı siğiller zamanla kendiliğinden gerileyebilir; bazıları ise aynı kalır ya da büyüyüp çoğalabilir. Hangi siğilin nasıl seyredeceği önceden bilinemediği için muayene olunması ve tedavi kararının hekimle birlikte verilmesi önerilir.
Anoskopi her hastada yapılır mı?
Hayır. Anoskopi, anal kanalın içinde de lezyon olabileceğinden şüphelenildiği durumlarda ya da belirtilere göre gerekli görüldüğünde yapılır. Karar muayene sonrasında verilir.
Hamilelikte anal siğil tedavi edilebilir mi?
Hamilelikte bazı krem tedavileri kullanılmaz; dondurma veya cerrahi yöntemler gibi seçenekler değerlendirilebilir. Hamilelikte siğiller büyüyebileceği için tedavi zamanlaması ve yöntemi, gebelik takibini yapan hekimle birlikte planlanır.
Kaynaklar
- Centers for Disease Control and Prevention. Anogenital Warts – STI Treatment Guidelines
- NHS. Genital warts